| Page [1] [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9] [10] [11] [12] [13] [14] [15] [16] [17] [18] [19] [20] [21] [22] [23] [24] [25] [26] |
den 2 nov
vertrokken smorgens vroeg noord noord oost om de olyphants river die men
zeide hoog te zyn te passeren by ocker olivier, drie uuren westelyk van hier is
een waarm bad, digt aan de regter oever van de oliphants rivier, dog ben er niet
geweest. na vyf uren rydens arriveerden wy door hooge ruggens en na de saffraan
rivier die van de atquas cloof komt, [en by ocker olivier in de oliphants rivier
loopt] twe of driemalen gepasseert te zyn, peilden de atquas cloof op de
distantie van 4 uren n n oost 1/4 oost trokken door de rivier noordoost en toen
oost noord oost en oost langs de regter oever dier rivier na zyn oorsprong op,
vonden de rivier zeer passabel, omtrent 50 treden breed, en niet seer snel
lopende er was gepasseerde 15 mey op eene nagt zo veel water uit de lange cloof
gebergte en cammase gebergte gekomen, dat de oevers wel tot een quartier breed
waaren geweest, zulks was in geen geheugen gebeurd
hette om ses
agt middag vier
ses
agt uren
den
1 nov:
59 -
- 75
- 60
- 64
- -
goed weer betrokke lugt
z westelyk windje.
peilden
s'morgens van de hoogt een uur koud so als wy onder de
atquas
oost van cloete
en twe oost van gourits cloov kwamen daar de
hiergenaam-
rivier desselfs
poort in de grote keten de bergwind sterk zuid west
woey
z w 1/4 zuid
van ons, op de distantie zo als
hier overal langs tot om-
van drie en een
half uur.
trent de tradouw.
hier was ook enig ligt gras velt
losse swartagtige aarde met zand
vermengt door duurde niet lang.
den 2
51 -
63 - 74
- 62
betrokken in
den morgen klaar weer, op den
middag, mooy weer,
klein z w
windje
donder
weer lugt
zagen enige
struisen met jongen dog konden ze niet krygen
zagen enige
Coudous, kwetsten de bul en myn hottentot schoot een halfjarig jong, konden om
de donker de bul niet vervolgen. passeerden drie uren oost van daar wy de
oliphants rivier door reden een riviertje dat van het angors of natte gebergte
komt, [en hier zuid in de oliphants rivier loopt] een uur oostelyker komt de
Cammase rivier noordelyk langs een hoge rug in de voornoemde rivier, kwaamen
omtrent half tien mooy starrelugt op de hoogte by een klein riviertje; de hoogte
willende afryden naar den boer roelof Camfer die aan de overzyde woont, schoon
alle precauties gebruikte, hebbende van donker af altoos voor de wagen gelopen.
ben de gaten aangewesen, sloeg nogtans de wagen, op zy omvallende een ganslike
slag in de rondte tot in de laagte met een slag, dat alles dagten tot gruis te
zyn. myn schilder die tegen alle waarschouwing altyd in de wagen bleef, dagt
verloren te zyn, also by de waagen komende, in het begin niets hoorden, dog
naderhand een bedroeft gekerm, na hem er uitgehaalt te hebben scheen alles te
stuk, dog na dat hem gevisiteerd hadde en wat wyn gegeven, hadde hy zig alleen
een weinig op zy de wang gestoten, en een ligte contusie aan zyn eene hand, dese
pad maker diende gestraft te worden, also hier meer wagens omslaan.
gingen naar het
huis, daar wy de man absent vonden, en na lang aankloppen binnen gelaten
wierden, bleven den nagt hier
rietfontein
heet dese plaats
den 3 zondag
S'morgens maakte alles weeder vaardig helpende de wagen weder met onse
hottentotten overend. en vonden tot onse verwondering niets gebroken, gingen o n
o op met draayen digt onder de cango rug. quamen na twe uren by een plaats
voorgelegen aan de cango by enen van royen
alle slegte
armoede plaatsen, hier scheid de cango uit schoon de rug nog langs het swarte
gebergte voortschiet, hieten de oliphants rivier op een quartier aan onse regte
hand. die hier oost en west loopt [digt] langs een hoge rug waar agter in en
regte lyn omtrent twe uren het camnasi gebergte, (dat zig na alle streeken dog
voornaamentlyk z en noord strekt,) aan onse regterhand. trokken eerst iets
noordoostlyk door een diepe cloof om welkers z. hoogte de oliphants rivier
loopt, en quamen, door een struikige weg en enige riviertjes die alle van het
angos z in de oliphants rivier liepen en waarby vele doornbomen mismosas stonden
so als overal langs de oliphants rivier oevers. (alles nog Caro velt weshalven
men hier geen grote mollen ziet, dog kleiner by de huisen.)
langs eene
tamelyke plaats van enen schoeman, rust gelegen aan doornrivier geheten, waar de
ene sindelyk en wel leefden hebbende zelf wyngaard en oranjes en andere vrugten,
en toen verder oost aan ten ses uren, op de plaats van rensenburg kruisrivier
hier spanden wy uit en exerceerden ons met de kogel te schieten, het wilt langs
dese oliphants rivier is coudous hartebeesten en buffels, dog zagen zeer weinig
wilt. ook [Cama] woont hier by wylen leeuwen altoos wolven [hyaenas] wilde
honden, ect
hette
om ses
- agt
- middag
- drie
- ses
- agt
om vier uur
51 -
63 -
73
80 -
- 67
- 60.
goed weer enigsins bewolkte
lugt z weste koele windtje
onse gecoppelde coers van atquas cloof tot rietfonteyn
by roelof Camfer, is noord oost ten oosten geweest
distantie agt uren regte linie, dog verder door draayen
zyn hier digt onder het end der cangoe, natte berg
een hoge rug, waaragter na gissing twe uren regte
lyn het swarte gebergte ten noorden. oost en west
onse
gecoppelde coers vandaag oost ten noorden
distantie vier uren dog verder door drajen.
den 4
passeerden s'morgens vroeg de oliphants rivier ten zuiden, die hier laag
was en niet snel liep, en trokken langs de linker oever oostelyk aan door een
goede weg dog opgaande met enige riviertjes die hier aan weersyden op de
distantie van een uur door hoge ruggen beboord is, de oliphants rivier aan onse
linkerhand agter de ruggen zynde over de rivier het swarte gebergte op een uur
regte lyn distantie, het Camnasi gebergte aan onse regterhand mede op die
distantie agter de andere ruggen en quamen omtrent middag tot de plaats, rode
clip, valkenhager een grote ronde vlakte tussen die ruggens ten westen aan de
rode rivier een kleine rivier die van de camnasi berg ten noorden in oliphants
rivier loopt. (in margine: hier legt de Camnasi berg het naaste by de swarte
berg, omtrent twe uren regte lyn strekt z oost ten zuiden en n:z: t n: scheid
omtrent het bad uit, had het end daar in het o:w:t:z: omtrent drie uren van het
bad ende daar een uur z:o: van de camnasi in het z:o. zy lopen met ruggens tot
malkander.) verbleven alhier sloegen onse tent op myn hottentots soon hoedies,
smeet met een steen een fraaye blaauwe valk van een boom, hy had rode pooten en
bek dog iets swart aan het einde hadde zyn vleugel te stuk gesmeten. valkenhager
had een grote wyngaard waar van hy alleen brandewyn brande, om aan de passerend
boeren tegen een schelling de hollandse bottel of pint te verkopen
hy was in een
slegte hut gelogeert, schoon hy seer ingenieus een koorn water molen gemaakt
had, leggende het rad horisontaal, in het midden van het rad was de steel
waaraan de steen, zo dat het de simpelste molen was die ooit gesien heb, de
stroom water viel op zy op het rad, en wierd dus omgedreven.
den 5
om half zes vervolgden onse coers, een uur oost ten zuiden wat opgaande,
tot na de woning van eenen rheinst, dewelke na de caap zynde, er niemant te huis
was, door dien my door eenen bota gesegt was dat er hier een wolve vel was,
visiteerde het en vond het, mede een hyaena te zyn. trokken nog iets opgaande
oost noord oost, waarna wy op de hoogte komende, het bad oost noord oost en daar
wy wesen moesten in den avond, oost ten noorden, na drie uren distantie in een
regte lyn van valkenhager, [waarna al afgaande, door een goede weg door enige
dwars riviertje] passeerden wy de oliphantsrivier in het noorden, dewelke hier
niet liep en byna geheel droog was, met enig brak water.
ten noorden van
ons was een laage cloof door het swarte gebergte waar door eene grote tak in de
oliphantsrivier loopt zynde het toverwater geheten, in hottentots cuigha camma
genaamt om dat hier toen de hottentotten dit land besaten er een moet verdronken
zyn in een draaykolk door een waterval veroorsaakt. de oliphants rivier liep nog
tamelyk sterk by rensenburg, moet dus dese tak sterk zyn. kwamen omtrent elf
uren aan het warme water direct aan de [zuide] voet der swarte berg die [hier]
niet hoog zyn, gelegen.
hier by lag een
verlaten woning, van enen Jordaan dewelke na de kant der caffers was gaan wonen.
hier vonden wy eene grote fontein uit de grondt opborrelende op verscheide
plaatsen in een kom van 12 a 14 voet diameter omtrent 2 en 1/2 voet diep de
hette van het water was hier 108 gr: het had een yser en swavel smaak ook iets
dat na ziltigs sweemde denke dat dit het beste bad is dat ik gesien hebbe.
wy vonden hier
by nog twe kleider lager leggende fonteinen, de eene 105 en de andere 107 gr
hette, ook deselve smaak. de grond was hier overal ook hol, seer warm, asch
agtig en egt pik swart op vele plaatsen. anders meest geel en donkere gele oker
grond. yser klippen, ook groef ik iets uit dat hier veel is, en ik voor bitumen
houde
ook borrelt er
verbrande taaye houtskool uit de grond; het swarte gebergte tegen dewelke dit
warm water legt, heeft van buiten te zien zo als overal langs het zelve, een
zeer oud ruineus uitzigt en de stratas niet regulier, schynende zelfs in een
gedrongen en gesmolten, alle vuurgevende stenen. vonden hier twe mans en twe
vrouwen om het bad te gebruiken, dat in de open lugt was wonende in de tenten
hunner wagens; de ene vermake geheten was voor vyf jaar door een slang in den
enkel gebeten, daar hy ten eersten de wonde afgebonden hebbende boven de beet
onder en boven de knie een half uren van huis zynde, daar na toe reed, latende
zyn paard halen wierd ondertussen loom en slaperig en donker van gezigt.
den 4
om ses
agt twaalf
vier ses agt
57 -
61 - 69
-
- -
iets regen in
de bergen met n west frisse wind, claarde omtrent negen uur de rest van de dag
goed koel weer frisse oostenwind
onse Cours
vandaag oost ten zuiden distantie vier uren.
alles caro
velt, drogende meest alle rivieren hier geheel uit.
om twe uren
82
den 5
- 56
- 65
- 75
- 88
- 85
- 71
iets
bewolkte lugt
koel weer koele
ooste wind tot middag, wordende warm met eene noordelyke wind donder lugt, na
den middag wierd het heet en tegen vyf uren een frisse buy grote zomer
regendroppels, het weerligt met donker, dog geen donder
onse gecoppelde
coers van daag oost ten noorden een quart noord. regte distantie agt a negen uur
schoon wy wel twaalf over een goed pad reden.
zette zyn voet
ten eersten in pekelwater, en dronk veel melk, kreeg sterke pyn in de ingewanden
en swol op, raakte daarop aan het vomeren en purgeren en veel buiten kennis,
waarna den anderen morgen beterde, dog enig vlees viel naderhand by de wond uit
het been, en als enigsins sterk wil gaan of ryden word het been lam. gebruikt
daar voor het bad het was een fris jong kerel.
vertrokken om
twe uren digt langs het swarte gebergt oost aan en na drie uren rydens door een
goed pad kwamen wy by het einde der swarte gebergte zynde hier, door een grote
brede kloof van de verdere gebergte die laag zyn gescheiden, deze cloof heet in
hottentots gare
eer wy door de
cloof gingen vonden wy op de regter hand een plaats van de weduwe van der merwe,
een slegte vee plaats, daar geen brood is, hori dap [of] muiseval geheten. drie
uuren oost van hier, begint de oliphants rivier in verscheide spruiten uit de
zogenaamde winterhoek bergen en ander heuvels. dog was hier ook droog; trokken
oost n oost een uur in een regte lyn door eenige diepe droge rivieren, dog
andere [klein] gelyke vlakte een half uur breed, en kwamen by de veeplaats van
pieter van der merwe; waar men geen broot at, gedroogt wilt vlees tot vlees en
melk, ami co struis vogel been door de hottentotten toen zy nog hier waren
geheten. dog door de bewoners struisfontein gelegen op het end der swarte berg.
onse wagen kwam met den donker hier en wy sloegen onse tent op
het velt
waardoor wy daag gereden zyn was nog caro deselve rosse rosse klei dog door de
droogte veel stofagtig
van valkenhager tot het bad [en tot hier] niet zo veel misembriantimums of andere bloemen, nogtans bosjes vooral mmimosas, en euphorbias zagen een jakhals, twe blaauwe kraanen, van de zoort zo als in companies tuin eenige blaauwe valken en een hier genaamt hartebeest. en andere kleine vogels, vele fraaje hagedissen die te snel liepen op se te vangen, lopende als of ze vlogen over de weg. het