28 0CTOBER 1777

28  vertrokken S'morgens vroeg over de Cloov, waaren in omtrent twe uren boven, de weg was met draaien en diepe daalen moeyelyk. vonden hier enige fraaye struiken, en exerantimums. gingen aan de regterhand boven op het gebergte, van waar wy de zee duidelyk, op de distantie van omtrent twaalf uren zuidelyk van ons zagen. en dat de kaart van de fiscaal kloppenburg niet regt was, stellende de kust, te schielyk afnemende ten noorden, en de swarte bergen geheel verkeert

peilden en tekenden het gantsche Canna land, met het Swarte gebergte en andere bergen af 

S'morgens            Smiddags          om ses          om agt

om agt

Gr

   56       -           66       -      54       -        54

in de morgen weinig regen. tegen middag mooy weer. frisse  z:o: wind

                                      om drie

om                                  uren in het canna land

ses        -         agt        -        middag     -       ses      -      agt.

                  onder de            op de berg

                   berg in

                  egipten                            mooy warm weer een z: oost 

                                                                        lugtje

den

28  49    -         57         -       72     -      78     -    69      -    63

na dat wy in omtrent een groot half uur na beneden gegaan waaren, en met de thermometer wilden observeren, vonden wy dat de heer paterson dezelve verloren had, waarna wy met ons allen weder na boven gingen en na een tyd gezogt te hebben vond onse hottetot mallegaas genaamt deselve gelukkig weder. waarna wy onse reis vervorderden, en na twe uuren distantie oost n: oost gegaan te zyn op de plaats van enen oosthuisen kliprivier genaamt, kwamen. ondervindende wy een grote verandering in menschen, huisen en manier van leven. onse coers is den platte cloov over noord geweest, in omtrent 2 uur en een half kan men van de eene zyde na de andere gaan, de distantie tussen de overzyde, waar een hut en vee kraal is tot oosthuisen is een en een half uur o:n: oost, sloegen by de voornoemde vee kraal een bruine slang vier voet lang, doodt. een der hottentotten had byna op hem getrapt. trokken hem het vel af. hy had boven een dubbelde ry tanden, iets als van een haay, en onder een enkelde ry waarin sestien puntige tanden de punten na agteren staande. voor kon geene zien.

29 OCTOBER  1777

den 29  vertrokken vroeg, na een slegt logement gehad te hebben, eerst oost ten noorden daarna oost waarna wy na agt uren marsch, digter na de grote keten bergen, zuidelyk de plaats de waterval bereikten, een veeplaats van, van tonder, onse coers is van daag meest oost geweest. ses uren distantie. seer steenagtige kleigrond, seer droog also het in dit land minder regent als over de bergen passerende wy verscheide droge riviertjes.

zagen geen wilt als twe steenbokken, en een korhaan. het rat van onse wagen ging over de rug ener onser hottentots honden, waarna hy in een bos kroop, nogtans kwam hy tegen avond by ons schoon wel vier uren van de plaats daar het gebeurd was.

30 OCTOBER 1777

30  vertrokken met den dag door een moeyelyke passagie zodat onse wagen omsloeg, dog gelukkig brak niets, na alles in omtrent een uur geklaart te hebben vervolgden wy onse reis, vonden vier a vyf schapen nog versch van de wolf [hyaena] geslagt, en een het geen in een berg liep en hun ontsnapt was kwam op myn roepen naar myn toe gelopen, en volgden tot het weer by den trop een half uur van daar kwam

na oostwaards een groot uur door een tamelyk effen caro velt door de boeren dus dog door de hottentotten

of bosjes velt, kwamen wy in hoge ruggen so dat wy dan noordoost dan zuidoost, en met allerley draayen omtrent middag by de grote rivier, dewelke midden door die cloof draayden, en tau cou e genaamt is op hottentots buffels land rivier, zy ontspringt aan de westelyke zyde van het swarte gebergte loopt, aan de noodzyde der tousberg, zuidoost door 't canna land en verliest zig ten zuiden, digt by de poort van de grote keten daar de gourits rivier doorloopt, in deselve. zy droogt uit in de zoomer, liep nu tamelyk snel en breed, met vele bogten, dog was niet diep, passeerden deselve tamelyk gemakkelyk na eerst op den oever uitgespannen en gegeten te hebben. onse eene hottentot mallegaas is agtergebleven, om dat het paard dat hy leid flaauw is, vervolgden oost aan door een zeer moeyelyk wagenpad door hoge ruggens, tot de gourits rivier, dewelke omtrent twe uren verder als de grote rivier, hier zuidelyk met draayen langs de z o lage punt der rode bergen draait, dan zuidelyk (in margine: de gamka of leewe rivier loopt door de swarte berg zuid ten oosten by de gamdous berg daar in de cloov de oliphant rivier door de rode berg loopt in gourits of canny camma rivier. de paarde craal rivier die van atquas cloov komt loopt digt by de poort in gourits rivier]

     om ses     -      agt     -    twaalf     -     ses      -     agt

den 29 

       49      -      72     -      79  om een  81  -  63     -      60

[de reverberatie door de harde rotsige grond was seer gevoelig.]

                                             warm dog verdragelyk door een frisse zuide wind in de morgen een labbere z o tot middag waarna omtrent drie uren agtermiddag een forsse z: west zo als aan de Caap de zuidoost ook droog een even z o met de wolk.

n:b: de rode berg legt als een lange boog wiens holte na het z:w: ziet van het n w na het z o verenigt zig door hoge ruggens op een uur van atquas cloov met een keten die by de poort van gourits rivier uit de grote keten n w na atquas kloof loopt en by de voorn ruggens eindigt.

30 [peilden?]   52       -      59        -      75       -       66     -

                                      mooy weer     bewolkte lugt

                                           zagte z weste wind

                                      s'avons enige weerligt.

door de voornoemde poort der grote keten Zuid in de visbaay in zee loopt, dese gourits rivier heet daar wy hem passeerden van de rode berg tot by daar de groote keten canny camma of draay water op hottentots. heet oliphants rivier langs de zuid zyde der swarte bergen z west lopende, en door de grote keten zynde, gourits rivier. dit is een der grootste rivieren der colonie en seer quaad hier te passeren door zyne steile oevers, was tamelyk breed en diep, waaren dikwels op het punt om omteslaan, en in de steilte alles te breken, waaren hem omtrent half zeven gepasseert, eer wy de andere steille oever beklommen waaren, was het donker en ons eene span ossen die door de rivier gejaagt waaren verlooren, zo dat myn hottentot en zyn zoon terug bleven om ze te soeken, passeerde de hoogte dog weder op het punt om ieder reis omteslaan, moetende wy de wagen met riemen tegen houden

kwamen omtrent half tien aan de slange rivier, een kleine droge rivier waar in enige kuilen enigsins brak water, spanden in een [vlak] dal met hoge ruggens omgeven, uit. sloegen onse tent op, en na wat gegeten te hebben leiden ons te rust, hadden om onse paarden te spaaren byna altoos gemarcheert, onse coers is over het geheel oost ten noord geweest

7 a agt uren distantie dog wel 12 door de hoogtens en draayen. het terrein in dit Canna land is ook als zedert hottentot holland alles klei met rotsen en klippen, en de laag zeer dun, meest ros agtig dog door de droogte is het zeer hard. heeft [byna] geen gras als in regen dog struiken en kruiden, veel misembriantimums van verscheide couleuren euphorbiaas, aloes hier en daar, de canna is een misembriantimum, kleine witte bloemen

[31 OCT0BER 1777 ­ DATE NOT RECORDED BY GORDON] passeerden s'morgens twe slegte [vee] plaatsen digt onder het gebergte [de grote keten] gelegen om het water het koorn stond goed, zy brengen enige erten en bonen aan de caap en leven verder van vee meest schapen, de grote keten is hier door het land meest steil en rotsig, daar door loopt het water aan dese zyde schilyk weg, en heeft rykelyk water aan de zuidzyde der keten, peilde de poort der keten daar de gourits rivier doorloopt van de hoogte onses legerplaats z z west.

1 NOVEMBER  1777

den 1 november  naa fris geslapen te hebben, gingen wy na tevergeefs na onse hottentotten gewagt te hebben om 6 uren oost aan door de slange rivier. het rode gebergte is zo strekkende loopt omtrent by een kleine tak die by de gourits poort noor oost uitspringt, by de atquas cloof tesamen, het [rode] gebergte is daar de gourits rivier, of oliphants rivier doorloopt gamdous of lewepad berg genaamt, hiet rode berg door roodagtige klippen daar het veel uit bestaat, reden het huis te zoeken van Cloete en waaren een goed uur geavanceert, wanneer [een] onser hottentotten ons na liep en ons sey dat wy het verby waaren, keerden te rug en vonden myn hottentot die de ossen gevonden had, die ons door de cloof van de slange rivier in een cloof bragt daar wy een slegt huis dog een welbeplant land vond selfs oranjes en citers die groot en schoon dog wateragtig van smaak waren

de andere hottentot kwam ook by ons en sey dat het paard, niet verder wilde als de grote rivier, sond hem met myn ene hond, en kost voor hem te rug om het paard en hond die niet meer lopen kon na de post, rietvaley te rug te brengen

trokken oost ten noorden en oost aan tot wy om zeven uren, onder de atquas cloof, by de saffraan rivier by eenen Joon kwamen, sloegen onse tent op, en wierden dien nagt zeer gestoord door honden en paarden, doordien er wolven [hyaenas] omtrent waaren, die atquas kloov is deze wagen pad dat moyelyk is en een dag rydens aanhoud, meest noordoost en zuidwest. [alles] van de lange cloov ook oliphants rivier ryd dat pad, onse coers is van platte cloof tot hier is oost ten noorden geweest distantie in een regte lyn oost ten noorden. het land was alles caro of moumou, bosjesvelt in hottentots, weinig water en harde rode klei vol gravel of kleine keitjes en rotsig dewelker lagen meest perpendiculair lagen

wy passeerden een klein riviertje, twe uren en een half eer wy by Joon kwamen de wilde paarde boomen genaamt het welk een fraaye wilde vertoning maakte, vyf uren gaans was onse dagreis. dog vele hoogtens en dallen.